RSS

The Taste of Tea (2004) – Hương vị trà

20 May

Tựa gốc: Cha no Aji
Thể loại: Tâm lý / Hài hước
Đạo diễn: Katsuhito Ishii
Diễn viên chính: Maya Banno, Takahiro Sato, Tadanobu Asano

Đối với người Nhật Bản, tên tuổi của đạo diễn Katsuhito Ishii từ lâu gắn liền với những thước phim sôi động chuyển thể từ manga hiện đại cho dù đó là phim truyền hình hay điện ảnh. Tuy nhiên, với Cha no aji (Hương vị trà), bộ phim truyện nhựa thứ ba của anh, khán giả chợt kinh ngạc nhận ra rằng, người đạo diễn tài năng này còn có thể thực hiện xuất sắc một tác phẩm mang phong cách hoàn toàn khác, một phong cách đưa nước Nhật của đồng quê và thiên nhiên trở lại.

Bộ phim xoay quanh câu chuyện về gia đình Haruno sống trong một căn nhà cổ, ở một vùng nông thôn ngoại thành Tokyo, nơi mà vẻ đẹp thiên nhiên vẫn còn ngự trị. Haruno là kiểu gia đình thường gặp ở nước Nhật, hai đứa trẻ ngày ngày tới trường, người cha đi làm, người mẹ làm nội trợ, và ông nội sống chung với cả nhà. Ngôi nhà còn có sự góp mặt người chú, một nhà sản xuất âm nhạc đang tới ở chơi. Họ có thói quen cùng nhau ngồi trên hiên nhà, lặng lẽ nhìn ra khoảng không xanh biếc trước mặt trong khi mỗi người theo đuổi một ý nghĩ. Hajime – cậu con trai mới lớn chưa đi qua thời say mê các câu chuyện thần kỳ, nhưng đã bắt đầu nếm trải những khoảnh khắc rung động đầu đời. Cô con gái nhỏ Sachiko ít nói luôn tưởng tượng rằng có một phiên bản khổng lồ của chính mình theo dõi cô hàng ngày. Người mẹ dành phần lớn thời gian, tâm trí để vẽ tranh và sản xuất một bộ phim hoạt hình. Ông nội kỳ quặc luôn tìm cách trêu chọc hai đứa cháu và làm những việc khó hiểu. Người chú rời khỏi cuộc sống thành phố đang đi tìm một lời giải đáp cho xúc cảm của mình với cô gái năm xưa. Ngoài ra, một ông chú sống ở Tokyo bất mãn trong chuyện tình cảm đang khao khát sáng tác nên một bài hát về rừng núi. Cuộc sống tinh thần của mỗi người chia thành những hướng khác nhau, hoàn toàn bí mật với các thành viên gia đình còn lại, nhưng vẫn quay về một mối, với những khoảnh khắc ngồi im lặng uống trà bên nhau, trên hiên căn nhà gỗ.

Với Cha no aji, Katsuhito Ishii đã kết hợp hoàn hảo những yếu tố manga quen thuộc của anh cùng những vẻ đẹp giản dị đời thường và của tự nhiên Nhật Bản. Bộ phim vừa chậm rãi, tìm cách đi sâu vào đời sống tâm lý của nhân vật vừa ngồn ngộn chi tiết, vừa tinh tế, trữ tình vừa hài hước, châm biếm, vừa hiện thực vừa siêu thực, vừa rất đỗi thân quen vừa đầy ắp những bất ngờ…

Dấu ấn của người làm phim gắn bó với manga lâu năm được thể hiện khá rõ trong bộ phim. Nhiều nhân vật trong phim gắn bó với truyện tranh và anime: người mẹ say sưa với việc sáng tác phim hoạt hình, người chú sống ở Tokyo là chủ của một công ty manga, hai người đàn ông vô danh mải mê lắp ráp sáng tạo những mô hình robot để chụp ảnh, ông nội cũng từng là một họa sĩ manga. Thậm chí trong bộ phim dài này còn có sự góp mặt của một anime ngắn, sản phẩm đã hoàn thiện của người mẹ. Dấu ấn của manga đi cả vào phong cách làm phim, khi đạo diễn sử dụng nhiều chi tiết siêu thực, hữu hình hóa cảm giác và tâm lý của nhân vật. Đó là lúc con tàu chở cô gái mà Hajime Haruno thầm yêu trộm nhớ đột ngột bay vút lên không trung như một cánh diều, và tâm tưởng của cậu cũng hiện hình thành một con tàu bay đi, để lại một khoảng trống hình vuông xuyên ngang đầu cậu bé. Đó là khi Sachiko đột nhiên nhìn thấy một đóa hướng dương nở lên từ lòng đất, bao trùm lấy cô bé, bao trùm cả nước Nhật, và bao trùm cả trái đất…

Tuy nhiên, những yếu tố siêu thực này chỉ là một phần của bộ phim đầy ắp những sự kiện đầy kỳ lạ và bất ngờ. Người chú mang tên Ayano trong phim đã có một trải nghiệm tâm linh, khi anh vô tình ị lên đầu lâu của một tên yakuza và từ đó bị hồn ma kia đeo bám suốt một thời gian dài. Khi lang thang trên vùng quê, anh cũng tình cờ gặp được một người đàn ông đập bóng chày chính xác tới đáng kinh ngạc, và rồi sau đó làm quen được với người nghệ sỹ múa kỳ quặc luôn luôn tập luyện bên bờ sông. Hajime chứng kiến được hai màn đối thoại khó tin: một cô gái hồn nhiên than thở với người yêu mình về mong muốn “cải tạo vòng một” giữa quán mì Soba, một người đàn ông bị vợ “bạo hành” tới sưng vếu mặt mày mà vẫn nhất quyết yêu thương cô ta. Cậu cùng người bố cũng trở thành khán giả bất đắc dĩ cho màn trình diễn kỳ quặc của hai anh chàng mê robot, cảnh tượng họ bị gây gổ vô lý và cuộc đánh đấm nội bộ của nhóm yakuza. Cô bé Sachiko đột nhiên phát hiện ra một người đàn ông bị chôn trong bùn. Ông chú vẽ truyện tranh ở Tokyo không thể tin nổi chuyện mình bị cô gái dịu dàng trong mộng đánh đập… Bản thân nhân vật ông nội trong phim cũng đã là một cá tính kỳ lạ đưa người xem từ bất ngờ này tới bất ngờ khác, thậm chí ngay cả khi ông đã qua đời.

Nhưng, bên cạnh những chi tiết, sự kiện lạ lùng này, đạo diễn Katsuhito Ishii cũng rất chú trọng tới cuộc sống tâm lý hàng ngày của các nhân vật. Cha no aji cho thấy một cuộc sống sinh hoạt gia đình rất đỗi quen thuộc, người cha đi làm, người mẹ ở nhà, bữa tối quây quần cạnh nhau, những ván cờ giữa bố con trên hiên nhà. Tuy vậy, những thành viên trong gia đình gần như không tâm sự với nhau, họ giữ kín những nhu cầu, những nỗi niềm và sự lo lắng. Người làm phim cũng không tìm cách để gắn kết những câu chuyện riêng đó lại, mà chỉ lẳng lặng đi theo từng cá nhân để nhìn vào cuộc sống tinh thần của họ. Cậu bé Hajime được dành thời gian nhiều nhất trong phim cùng câu chuyện tình cảm tuổi mới lớn, khi người con gái thứ hai cậu phải lòng hiện ra trong cơn gió cuốn. Rồi sau đó, chúng ta được theo dõi sự bối rối của Hajime vì không dám tiếp cận cô, niềm vui khi biết cô cũng mê đánh cờ vây vỡ òa tới mức cậu quên mất cả tàu điện mà đạp xe suốt quãng đường xa về nhà, niềm hạnh phúc không kìm nén nổi vì có cơ hội chơi cờ cùng cô… Sự đáng yêu của xúc cảm đầu đời đã được miêu tả bằng con mắt dí dỏm, nhẹ nhõm, vừa tinh tế vừa có đôi chút cường điệu khiến khán giả khó nén nụ cười.

Ngược lại, Ayano – người cậu đã trưởng thành lại mang trong mình nỗi niềm băn khoăn về tình yêu của tuổi trẻ đã qua. Với nhân vật này, bộ phim có cách thể hiện cầm chừng, kín đáo hơn, Ayano ban đầu chỉ hiện lên với vẻ ưu tư, khó hiểu thường gặp của một người từ đô thị trở về nông thôn để trấn an lại mình. Nhưng khi anh quyết định tới gặp cô gái, một cuộc đối thoại được miêu tả không thể nào giản dị và chân thật hơn giữa hai người tình cũ diễn ra, người xem mới thực sự thấy hết được những nỗi niềm trong anh, và có thể tìm thấy ở đó nỗi niềm của chính họ. Cách xa với câu chuyện tình cảm đôi lứa, cô bé Sachiko giữ trong lòng bí mật về nỗi ám ảnh về một phiên bản khổng lồ của chính mình, lặng lẽ nhưng cương quyết tìm cách thoát khỏi nó…

Làm nền cho những sự kiện và câu chuyện đó là khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của nông thôn Nhật Bản. Cha no aji đưa người xem về với ruộng đồng, với những con đường đất, làng quê với những mái nhà thưa thớt, những cây hoa anh đào lộng lẫy mà lãng mạn mùa hoa nở, với những rặng núi xanh và cánh chim bay thảng thốt. Bộ phim sử dụng rất ít nhạc nền, mà thay vào đó là âm thanh của thiên nhiên, của chim hót, gió thổi và tiếng vọng từ không gian. Người họa sỹ manga trong phim đã tự sáng tác một bài hát mà lời chỉ là câu “Ngọn núi của tôi vẫn còn đó” nhưng giai điệu thì đầy ắp hơi thở của thiên nhiên.

Bộ phim kết lại với sự hé mở bất ngờ về công việc âm thầm của người ông sau khi ông đột ngột qua đời, để cho những thành viên còn lại trong gia đình nhận ra ông yêu thương và quan tâm tới họ biết bao. Và rồi bầu trời chuyển sang màu ráng chiều ấm áp, gửi tới cho mỗi cá nhân niềm hi vọng. Cha no aji của Katsuhito Ishii không có một lời nào bàn về hương vị của trà, nhưng người xem vẫn cảm nhận được sự thanh nhã, tinh tế, nồng ấm mà tươi mới như được nếm một ly trà xanh bên những người thân thuộc, để nghĩ về cuộc đời bình yên mà ẩn chứa bao điều kinh ngạc.

Bài viết từng được đăng trên báo SVVN

Advertisements
 
1 Comment

Posted by on 20/05/2011 in Reviews

 

Tags: , ,

One response to “The Taste of Tea (2004) – Hương vị trà

  1. addictedtoarashi

    09/03/2013 at 7:17 PM

    Bài viết rất tuyệt!
    Cảm ơn bạn!

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: